Ikona Święta Rodzina

 

Prezentowany wzór ikony św. Rodziny został stworzony przez ikonopisa Konstantyna Markovych’a profesora  Lwowskiego ASP. Wzór dość nieznany, ale jak na razie jest jednym ze wzorów jak najbardziej kanonicznych, dzieł dobrze przemyślanych i oddających sens teologiczny tajemnicy św. Rodziny. Choć Prawosławie nie ma Święta Świętej Rodziny, ani też nie ma w swoim zwyczaju przedstawiania wizerunków tej tajemnicy, w tym wzorze dopatrzeć się jednak możemy dobrego obeznania artysty w zwyczajach ikonografii i teologii.

Św. Józef

W wizerunkach zachodnich, zdominowanych franciszkańskim wyobrażeniem św. Rodziny św. Józef jest zazwyczaj subtelną i ckliwą postacią. W ikonografii jednak od wieków przedstawiany jest jako człowiek zakłopotany, pełen wątpliwości a jednak ochoczo próbujący podjąć odpowiedzialność bycia Opiekunem Jezusa. Józef ukazany w tej ikonie, niejako stara się ochronić, otoczyć Maryję i Jezusa, zapewnić byt na ziemi. Twarz ma dość zmartwioną.  Jest to niewątpliwie odnośnik do ikony Bożego Narodzenia, gdzie św. Józef przedstawiony jest na uboczu całego wydarzenia z frasobliwą miną a obok niego stoi demon kuszący wątpliwościami. Jest to ukazanie piękna postawy mężczyzny, który po mimo braku pewności i targania wątpliwościami staje w postawie przyjęcia Woli Bożej po mimo iż wydaje się, że nie wiele z tego rozumie.  Sam świadom, ze nie wiele ma, robi wszystko co może by jak każdy mężczyzna zapewnić byt, ochronę kobiecie.

Matka Boża

Przedstawiona w formie jakby prezentującej Chrystusa, pokazującej go światu, a nawet oddającej. Choć sama jest piękna, usuwa się w cień, dając pierwszeństwo Jezusowi a wszystko co widzi i słyszy zachowuje w swoim sercu.  Jak na ikonach hodegetria czy eleusa ukazuje, że to jej Syn jest Zbawianiem i Drogą. Pochylona głowa przypomina moment Zwiastowania. Skromność jej szat, ukazuje nam, iż nie w ziemskich rzeczach mamy pokładać nadzieję, ale w Pięknie Boga. Postawa Matki Bożej ukazuje pełnię oddania się i pełnię przyjęcia a co najważniejsze, wszystko to w pełnym pięknie czystości. Tę wyrażają trzy gwiazdy na jej ciele mówiące o potrójnym dziewictwie Marii.

 

Syn Boży

Jezus jako sługa ubrany w strój diakona o specyficznym układzie kolorystycznym. Niebieski, wyrażający to co duchowe oraz czerwień wyrażającą to co ziemskie ukazują nam tajemnicę Boga i Człowieka w jednym. W ręku trzyma zwój Słowa Bożego a drugą ręką błogosławi. Nie błogosławi jednak bezpośrednio widza. Wydaję się błogosławić związek Maryję i Józefa jako przykład rodziców, związku, dając niejako pierwszeństwo wspólnotom rodzin.  Patrzy na widza, zapraszając do uczestnictwa w dziele jakim jest Rodzina.

 

Cała ikona zachowana w ciepłych tonacjach, skromna i bez ukazywania czułostkowości jest ukazaniem prostoty i ciepła rodziny, w której liczy się Miłość nie posiadanie, schematyzmy…