Iwerska Ikona Matki Bożej - Hodigitria

 

Ikona Matki Bożej, reprezentująca typ Hodigitria (wskazująca drogę). Wedle tradycji prawosławnej została namalowana przez św. Łukasza. Jej oryginał znajduje się w monasterze Iwiron na górze Athos.

 

Opis

 

Ikona przedstawia Maryję trzymającą Dzieciątko na lewym ramieniu i wskazującą na nie prawą dłonią, w ten sposób wskazując Chrystusa jako Drogę Zbawienia. Wyjątkową cechą Ikony jest rysa na prawym policzku Maryi. Jej powstanie nie zostało jednoznacznie wyjaśnione. Według legendy ikona została nadcięta przez żołnierza w czasach ikonoklazmu, a z "rany" na twarzy Matki Bożej popłynęła prawdziwa krew. Zjawisko to miało przerazić żołnierza i sprawić, że porzucił on ikonę nie niszcząc jej.

 

Według legendy, ikona wpierw należała do ubogiej wdowy z Nicei. Po nieudanej próbie jej zniszczenia (dawniej ludzie woleli zniszczyć ikonę byle nie poddać jej znieważeniu), postanowiła ona wrzucić ją do Morza Śródziemnego, by uchronić ją przed napaściami. Syn owej wdowy miał zostać później mnichem na górze Athos i zapisał w kronikach opowieść o cudzie nieudanego zniszczenia wraz z opisem wyglądu zaginionej ikony. Znacznie później, w 1004, mnich narodowości gruzińskiej imieniem Gabriel, z klasztoru Iwiron, miał wyłowić z morza wizerunek, którego wygląd pokrywał się z przekazanym opisem. Ikonę przeniesiono natychmiast do głównej cerkwi monasteru. Następnego dnia mnisi stwierdzili jednak, że ikona samoistnie przeniosła się z wyznaczonego jej miejsca na bramę wjazdową klasztoru. Próbowali umieścić ją ponownie w cerkwi, jednak sytuacja powtarzała się. Wreszcie mnich Gabriel miał widzenie, w którym Matka Boża oznajmiła, że nie chce być chroniona przez zakonników, lecz sama ich ochraniać. Po tym wydarzeniu ikonę pozostawiono na bramie klasztornej. Również w innych monasterach jej kopie były umieszczane w podobnym miejscu lub w ikonostasach nad carskimi wrotami od strony wewnętrznej.

 

Kopie słynące cudami

 

Obok oryginalnej, atoskiej Iwerskiej Ikony Matki Bożej, sławę cudownego wizerunku zyskała moskiewska kopia Ikony. W 1669 dla ikony wzniesiono Kaplicę Iwerską, w bezpośrednim sąsiedztwie moskiewskiego Kremla. W ten sposób każdy wchodzący na Plac Czerwony musiał najpierw pokłonić się ikonie. Kaplica została zniszczona w czasie rewolucji październikowej i całkowicie zburzona w 1929, zaś dalsze losy ikony są nieznane. W 1994 zastąpiono ją nadesłaną z Atosu nową kopią.

 

W 1982 sławę cudownej zyskała kopia w Montrealu, zaś w 2007 napisana na jej podstawie Hawajska Iwerska Ikona Matki Bożej. Pierwsza z ikon, według opiekującego się nią zakonnika Jose Muñoz-Cortesa, wydzielała mirrę od 1982 do 1997, kiedy to zaginęła. Druga z nich, według relacji kapłanów z parafii Iwerskiej Ikony Matki Bożej w Honolulu, zaczęła zachowywać się w podobny sposób w 2007.

 

Inne ikony Matki Bożej Hodigitria (hodegetria) wykonane w pracowni: