Od czasów wczesnochrześcijańskich jego temat jest właściwie niezmienny. Historycy sztuki zauważają, że jest on częścią sceny Wniebowstąpienia.  Wizerunek ten ma za zadanie przedstawiać główną prawdę soboru Nicejskiego (325r.) mówiącą o tym, że Jezus jest unią hipostatyczną (czyli zjednoczeniem osobowym) dwóch natur – boskiej i ludzkiej.

 

Pantokratora przedstawia się w kilku formach. Jako osobę do pasa lub siedzącego na tronie. Jest także używany w scenie Wniebowstąpienia i różnych scenach mówiących o szczególnym kontakcie świętego z Chrystusem. Postać ta jest też często używana w kopułach świątyń, aby podkreślić panowanie i opiekę Syna Bożego.

 

Twarz Chrystusa jest tak przedstawiana, by sprawiała wrażenie, iż Pan obejmuje wszystko co wokół Niego. Prawa ręka uniesiona w geście błogosławieństwa, a w lewej trzyma księgę Pisma Świętego, czasem otwartą na słowach: „Ja jestem światłością świata”, „Ja jestem droga prawda i życie” lub „Kto idzie za mną nie chodzi w ciemności, lecz w światłości”. Pantokrator jest ubrany w purpurową tunikę (hition) i niebieski, zielony lub czarny płaszcz (hymation), co przypomina o Jego dwóch naturach.

 

Głowę otacza nimb krzyżowy. Ten rodzaj nimbu jest zarezerwowany w ikonografii tylko dla Chrystusa. Litery wpisane w krzyż to skrót Imienia Bożego z Księgi Wyjścia „Jestem który Jestem”. Dziewięć kresek wyznaczających krzyż ma znaczenie Dziewięciu Chórów Anielskich. Ikona opisana jest greckim monogramem opisującym Chrystusa IC XC.

 

Inne ikony Pantokratora wykonane w pracowni:

galeriaprac/jhs/pantokrator